ارتقاء فرآیند مطالعه نگاشتی نظام‏‌مند از طریق یک رویکرد معنایی

نویسندگان
احسان شریفی 1
احمد عبدالله‌زاده‌بارفروش 2
1 دانشجوی دکتری،دانشکده مهندسی کامپیوتر، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
2 استاد،دانشکده مهندسی کامپیوتر، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
چکیده
اولین گام برای آغاز یک پژوهش بررسی مطالعه‌‏‌‌های انجام‌شده در حوزه‏ی تخصصی موردنظر است. جمع آوری مطالعه‌‏های مؤثر در حوزه‏ی موردنظر نیازمند یک روش نظام‌‏مند است. مهندسی نرم‌‏افزار مبتنی بر شواهد روشی با عنوان مطالعه نگاشتی نظام‌‏مند را پیشنهاد می‌کند که هدف آن کشف گرایش های پژوهشی و دسته‏‌‌بندی موضوعات موجود در یک حوزه است. فعالیت اصلی مطالعه نگاشتی نظام‌‏مند، کلاسه‌‏بندی مقاله‌‏ها به‌منظور شناسایی موضوعات پژوهشی موجود در حوزه‌‏ی موردنظر است. کلاسه‌‏بندی کلمات کلیدی به‌عنوان یک روش مبتنی بر گراندد تئوری یکی از روش‏‌های مطرح در این حوزه است. متأسفانه شناسایی کلمات کلیدی مناسب به همراه ارتباطات معنایی بین آن‌ها یکی از چالش‏‌های مطرح در فرآیند مطالعه نگاشتی نظام‏‌مند است. در این مقاله یک رویکرد معنایی مبتنی بر آنتولوژی برای غلبه بر چالش فوق معرفی می‌‏شود. این رویکرد با استخراج مفاهیم کلیدی موجود در حوزه موردنظر فرآیند کلاسه‌‏بندی را ارتقاء می‏بخشد. به‌منظور بررسی و ارزیابی راهکار فوق یک مطالعه موردی در قالب یک مطالعه نگاشتی نظام‏‌مند در حوزه‏ی ردیابی ویژگی‏‌های کیفیتی انجام‌شده است. نتایج ارزیابی نشان می‏‌دهد که انجام کلاسه‌‏بندی معنایی با استفاده از مفاهیم کلیدی به دسته‌‏بندی مدنظر خبرگان حوزه نزدیک‌‏تر بوده و در شناسایی بهتر و دقیق‏تر موضوعات پژوهشی موجود در یک حوزه نقش به سزایی ایفا می‏‌کند.

کلیدواژه‌ها

  • [1] B. A. Kitchenham, T. Dyba, and M. Jorgensen, “Evidence-based software engineering,” in Proceedings. 26th International Conference on Software Engineering, May 2004, pp. 273–281, doi: 10.1109/ICSE.2004.1317449.
  • [2] K. Petersen, S. Vakkalanka, and L. Kuzniarz, “Guidelines for conducting systematic mapping studies in software engineering: An update,” Information and Software Technology, vol. 64, pp. 1–18, Aug. 2015, doi: 10.1016/j.infsof.2015.03.007.
  • [3] B. Kitchenham et al. “Systematic literature reviews in software engineering – A tertiary study,” Information and Software Technology, vol. 52, no. 8, pp. 792–805, Aug. 2010, doi: 10.1016/j.infsof.2010.03.006.
  • [4] T. Dyba, B. A. Kitchenham, and M. Jorgensen, “Evidence-based software engineering for practitioners,” IEEE Software, vol. 22, no. 1, pp. 58–65, Jan. 2005, doi: 10.1109/MS.2005.6.
  • [5] B. Kitchenham, “Evidence-Based Software Engineering and Systematic Literature Reviews,” in Product-Focused Software Process Improvement, Berlin, Heidelberg, 2006, pp. 3–3, doi: 10.1007/11767718_3.
  • [6] K. Petersen, R. Feldt, S. Mujtaba, and M. Mattsson, “Systematic mapping studies in software engineering,” in Proceedings of the 12th international conference on Evaluation and Assessment in Software Engineering, Swindon, GBR, Jun. 2008, pp. 68–77, Accessed: May 15, 2021. [Online].
  • [7] T. R. Gruber, “A translation approach to portable ontology specifications,” Knowledge Acquisition, vol. 5, no. 2, pp. 199–220, Jun. 1993, doi: 10.1006/knac.1993.1008.
  • [8] S. Ehsan and D. Mahmood, “AN APPLICABLE METHOD FOR COMPREHENSIVE CORPUS GATHERING NEEDS FOR FUZZY DOMAIN ONTOLOGY GENERATION,” ELECTRONIC INDUSTRIES, vol. 7, no. 1, pp. 89–103, Jan. 2016.
  • [9] R. Y. K. Lau, D. Song, Y. Li, T. C. H. Cheung, and J.-X. Hao, “Toward a Fuzzy Domain Ontology Extraction Method for Adaptive e-Learning,” IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering, vol. 21, no. 6, pp. 800–813, Jun. 2009, doi: 10.1109/TKDE.2008.137.
  • [10] F. ASTROM, R. DANELL, B. LARSEN, and J. W. SCHNEIDER, “Celebrating scholarly communication studies,” A Festschrift for Olle Persson at his 60th Birthday, vol. 5, 2009.
علوم رایانش و فناوری اطلاعات
دوره 18، شماره 2
پاییز و زمستان
پاییز 1399